Slikar, pedagog i jedan od najznačajnijih kulturnih stvaralaca poreklom iz Sokobanje je Milun Mitrović. Magistar zidnog slikarstva ostavio je dubok trag u srpskoj likovnoj umetnosti, ali i u kulturnom životu Sokobanje. Svom zavičaju je tokom života ostao snažno posvećen.
Izvor: Knjiga Biblioteka u Sokobanji -150 godina sa vama
Životni put Miluna Mitrovića
Rođen je u sokobanjskom selu Rujevica (1922). Nakon Učiteljske škole u Aleksincu, 1943. godine upisao je Likovnu akademiju u Beogradu, gde je diplomirao 1948. godine. Tokom studija učio je od nekih od najznačajnijih imena domaće umetničke scene. Među njima su bili Vasa Pomorišac, Ivan Tabaković i Marko Čelebonović.
Kako se navodi u njegovoj biografiji, tri godine radio je u majstorskoj radionici Mila Milunovića, dok je magistrirao zidno slikarstvo 1972. godine. Studijski je boravio u Italiji, a kao stipendista fonda Moše Pijade dobio je i dvomesečno studijsko putovanje u Pariz i London.
Foto: Redakcija Sokolica – Slike Miluna Mitrovića u Legatu
Izložbe, pedagoški rad i mesto u umetničkim enciklopedijama
Mitrović je tokom karijere imao više od 40 samostalnih izložbi i kolektivnih izložbi u zemlji i inostranstvu (Beč, Oslo i Trondhajm, Bukurešt, Edinburg, Montreal, Njujork, Čikago). Jedna od značajnijih bila je izložba u Narodnom muzeju u Beogradu, organizovana povodom njegovog životnog jubileja. Njegov rad zabeležen je i u relevantnim umetničkim publikacijama i enciklopedijama, uključujući Prosvetinu enciklopediju i Enciklopediju jugoslovenskih pastelista.
Pored umetničkog rada, ostao je upamćen i kao pedagog. Predavao je na Fakultetu dramskih umetnosti i Višoj pedagoškoj školi u Beogradu, a autor je i knjige iz teorije umetnosti „Forma i oblikovanje“, koja je doživela tri izdanja.
Odlukom Predsedništva SFRJ, odlikovan je ordenom rada sa zlatnim vencem 1980. godine. Od 1945. živeo je i radio u Beogradu. Preminuo je 2010. godine.
Foto: Redakcija Sokolica – Legat Miluna Mitrovića u centru Sokobanje
Više od 150 slika poklonjenih Sokobanji
Poseban značaj Miluna Mitrovića za Sokobanju ogleda se u njegovom odnosu prema zavičaju. Prema navodima iz knjige Bibliotek u Sokobanji – 150 godina sa vama, Sokobanji je poklonio više od 150 slika.
Deo njegovih radova danas se nalazi u Legatu Miluna Mitrovića, dok su pojedina dela smeštena u javnim objektima i ustanovama u Sokobanji.
Pored umetničkog stvaralaštva, Milun Mitrović ostao je upamćen i kao jedan od ljudi koji su svojim radom povezivali umetnost i lokalnu zajednicu. Njegovo ime vezuje se i za nastanak umetničke kolonije „Sokograd“, koja je tokom godina postala deo kulturnog identiteta Sokobanje.
Kroz slike, legat i doprinos kulturnom životu mesta, Milun Mitrović ostavio je trag koji i danas predstavlja važan deo umetničkog i kulturnog nasleđa Sokobanje.
„…Reklo bi se da je pejzaž, rodni pejzaž Srbije, trajna opsesija Mitrovićevog slikarstva. On mu prilazi sa potajnim uzbuđenjem zaljubljenika koji otkriva samo njemu vidljive istine, inače duboko skrivene u nedrima spoljnog privida, samo njemu dostupne tajne suštine postojanja, inače nedostupne površnom ispitivanju. Uznemiren tim novim saznanjima on različito na njih reaguje. Negde, poput Glihe i Šumanovića, ispituje geološku strukturu rastresitog plodnog tla, omeđava površine i analizira materijalnost sastava, negde traži psihološka svojstva, negde atmosferske karakteristike. Ne privlači ga ono što je čovek dodao prirodi već ona sama, onakva kakva jeste, elementarna i zagonetna, smirena na izgled i istovremeno nepostojana u svojim metamorfozama, u svojim dinamičnim promenama, ukratko, njena materijalna i psihološka sadržina“… (Borba, 19. januar 1963.
D. (Dragan) Đorđević)
Pročitajte još i Umetnička kolonija Soko-grad: Tri decenije umetnosti
